Aktualności

Jak rozmawiać z dzieckiem przysposobionym o historii jego życia?

Utworzono: 17 wrzesień 2025

Jednym z największych wyzwań rodzicielstwa adopcyjnego jest towarzyszenie dziecku w odkrywaniu i przeżywaniu jego historii. Wielu rodziców zastanawia się, czy poruszanie trudnych tematów nie zrani dziecka albo nie osłabi więzi, którą wspólnie budują. Często pojawia się pokusa, by „zacząć od nowa” i chronić dziecko przed wspomnieniami, które mogą boleć. Tymczasem milczenie nie usuwa przeszłości – sprawia raczej, że dziecko zostaje z pytaniami i emocjami w samotności. Otwarte, dostosowane do wieku rozmowy są nie tylko możliwe, ale też konieczne: pomagają dziecku budować tożsamość, leczyć rany i czuć się w pełni akceptowanym.

Co powoduje blokady u rodziców adopcyjnych przed rozmową z dzieckiem o jego przeszłości?

• Lęk przed zburzeniem relacji
  – Obawa, że rozmowy o przeszłości „rozgrzebią rany”, zaburzą budowaną więź i poczucie bezpieczeństwa dziecka.
• Niepewność, jak rozmawiać
  – Brak wiedzy, jak mówić o trudnych sprawach (przemoc, porzucenie, alkohol, przemoc seksualna) w sposób dostosowany do wieku dziecka.
• Chęć „zaczęcia od nowa”
  – Pragnienie, by dziecko miało „czystą kartę” i nie wracało do bolesnych wspomnień – jako forma ochrony (często złudnej).
• Strach przed własnymi emocjami co wynika z trudności w akceptacji przeszłości, której nie można zmienić.
  – Lęk, że rozmowa uruchomi u rodzica złość, smutek, żal lub bezradność, z którymi nie umie sobie poradzić (złość na rodziców biologicznych, żal, że dziecko przeszło przez trudne doświadczenia).
• Obawa, że dziecko odrzuci rodziców
  – Lęk, że wspominanie rodziny biologicznej spowoduje idealizację jej i emocjonalnie oddalenie się dziecka od rodziców adopcyjnych.
• Poczucie winy
  – Niektórzy rodzice adopcyjni czują się winni, że nie byli z dzieckiem od początku jego życia, i unikają tematów, które to przypominają.
• Własne niezabliźnione rany
  – Nierozwiązane traumy, niepłodność, wcześniejsze straty, które utrudniają bycie otwartym na ból dziecka.
• Nadzieja, że dziecko „zapomni”
  – Błędne przekonanie, że jeśli nie rozmawiamy o przeszłości, to dziecko jej nie pamięta lub nie przeżywa.
• Brak wsparcia ze strony otoczenia
  – Obawa, że temat przeszłości jest „zbyt trudny” i nie ma gdzie szukać pomocy w jego przepracowaniu.
• Mit: „Będę ranić dziecko”
  – Przekonanie, że poruszanie tematów trudnych to „dodawanie cierpienia”, zamiast rozumienia, że to towarzyszenie w cierpieniu.

Dlaczego historia dziecka jest ważna?

• Budowanie tożsamości

Dziecko potrzebuje wiedzy o swoim pochodzeniu, by zrozumieć, kim jest i skąd pochodzi. Bez tych informacji może czuć się „zawieszone” między dwiema rzeczywistościami – adopcyjną i biologiczną – co może powodować kryzysy tożsamości, szczególnie w okresie dojrzewania.

• Potrzeba przynależności i korzeni

Dzieci adopcyjne często zadają sobie pytania: „Dlaczego mnie oddano?”, „Czy moi rodzice mnie kochali?”, „Czy jestem do kogoś podobny?”. Znajomość swojej historii pozwala im osadzić się w rzeczywistości, poczuć, że mają swoją opowieść, nawet jeśli była trudna.

• Zapobieganie fantazjom i mitom

Jeśli dziecko nie zna faktów, tworzy własne wersje przeszłości, które bywają dużo bardziej bolesne niż rzeczywistość. Otwarte rozmowy pozwalają rozbroić lęki
i wyobrażenia, które mogą być źródłem poczucia winy, wstydu lub idealizacji rodziny biologicznej.

• Leczenie ran emocjonalnych

Dziecko nie „zapomina” przeszłości – nawet jeśli o niej nie mówi. Milczenie nie oznacza braku przeżyć. Wręcz przeciwnie – trudne emocje mogą się kumulować, jeśli dziecko nie dostaje przestrzeni na ich wyrażenie. Znajomość historii i możliwość jej opowiedzenia wspólnie z dorosłym sprzyja procesowi uzdrawiania i integracji emocji.

• Budowanie autentycznej relacji z rodzicem adopcyjnym

Gdy dziecko widzi, że rodzic nie boi się jego przeszłości, czuje się bardziej akceptowane i bezpieczne. To sygnał: „Nie musisz niczego ukrywać, przy mnie możesz być sobą”. Taka postawa pogłębia zaufanie i więź, bo dziecko wie, że rodzic przyjmuje je z całą jego historią.

• Pomoc w podejmowaniu decyzji w przyszłości

Znajomość historii może mieć znaczenie medyczne (np. choroby dziedziczne), psychologiczne, a także społeczne. Może też pomóc dziecku podjąć decyzję o ewentualnym kontakcie z rodziną biologiczną, gdy będzie starsze.

 Zapamiętaj!

• Milczenie nie chroni – milczenie rani.
• Otwartość i szacunek leczy i daje siłę.

Jak rozmawiać z dzieckiem o jego przeszłości?

Co jest ważne w rozmowie ?

• Szczerość.
• Dostosowanie podawanych informacji do wieku i rozwoju dziecka.
• Oddzielanie czynów rodziców od wartości dziecka ("Twoja mama miała trudności, ale to nie twoja wina").
• Uznanie uczuć dziecka, nazywanie ich i ich akceptacja ("Możesz czuć smutek, złość albo zamęt - to naturalne."

Fazy rozwoju a gotowość dziecka do rozmowy

• • Przedszkolak: konkretne, proste odpowiedzi; może zadawać pytania często i emocjonalnie.
  • Wiek szkolny: więcej logicznych pytań, potrzeba faktów.
  • Nastolatek: refleksja, porównania, krytycyzm; pytania o sens i emocje.

Zdania otwierające rozmowę

• • "To jest naturalne, że czasem myślisz o swojej mamie biologicznej”.
  • "Zastanawiasz się czasem, jak to było zanim do nas trafiłeś?".
  • "To dobrze, że pytasz. Jesteś gotowy/a, żeby o tym porozmawiać".
  • "Pewnie ciekawi Cię jak to było zanim do nas trafiłeś?".
  • "Chcesz mi opowiedzieć, co pamiętasz z tamtego czasu?".

9.09. Światowy Dzień FAS

Utworzono: 09 wrzesień 2025

W dniu 9.09.2025 r. jak co roku obchodzimy Światowy Dzień FAS. Z tej okazji pracownicy Ośrodka Adopcyjnego w Rzeszowie zachęcają do poszerzenia wiedzy z tego zakresu. Aby skutecznie pomóc dziecku, które zostało w okresie prenatalnym narażone na działanie alkoholu warto zasięgnąć wiedzy wielu specjalistów. 

Płodowy zespół alkoholowy został zdefiniowany pół wieku temu.
W czasie tych pięćdziesięciu lat nastąpił postęp badań naukowych, które poszerzyły wiedzę z zakresu diagnostyki, profilaktyki i terapii w tym obszarze. Obecnie dla wszystkich problemów związanych z piciem alkoholu przez kobietę w ciąży został przyjęty wspólny termin FASD  (Fetal Alcohol Spectrum Disorder), czyli Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych. Problemy dotykające dzieci charakteryzują się różnym nasileniem i częstotliwością występowania, ponieważ wynika to z wielu czynników, m.in. stopnia uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, czasu ekspozycji, warunków środowiskowych w których wzrasta dziecko czy uszkodzeń innych narządów wewnętrznych. Dlatego tak ważna jest interdyscyplinarna i jak najwcześniej postawiona diagnoza oraz profilaktyka, która obejmować będzie współpracę specjalistów z różnych dziedzin (medycyny, edukacji, psychologii, logopedii, rehabilitacji i szeroko pojętej terapii).

Po więcej informacji warto sięgnąć do „FASD Podręcznik dla pracowników oświaty” pod red. Dyląg, K., A., Klecka, M., Palicka, I. Podręcznik można znaleźć również w formie pdf na stronie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Wszystkich zainteresowanych tym tematem i potrzebującym poszerzyć wiedzę z tego zakresu zachęcamy do lektury.

W tym dniu odbywają się spotkania, konferencje dotyczące problematyki FAS, które mają przybliżyć sposób funkcjonowania dzieci po ekspozycji na alkohol oraz budować świadomość społeczną o szkodliwości spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży. Pracownicy Ośrodka Adopcyjnego i ROPS w Rzeszowie wezmą udział w konferencji poświęconej tej tematyce organizowanej przez Ośrodek Fastryga w Świerklanach. Tematem tegorocznego spotkania będzie sytuacja młodzieży i dorosłych z FASD.

Szkolenie dla pracowników Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie

Utworzono: 05 wrzesień 2025

W dniach 2-3 września 2025 r. odbyło się szkolenie wewnętrzne dla pracowników Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Rzeszowie dotyczące Płodowego Zespołu Alkoholowego oraz działalności i zakresu zadań realizowanych przez Ośrodek Adopcyjny funkcjonujący w strukturach ROPS-u. Inicjatywą do podjęcia takiej tematyki szkolenia są zamierzenia związane z utworzeniem ośrodka diagnozy i terapii FAS w Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej w Rzeszowie. Pan Marcin Cieśliński, Kierownik Oddziału Projektów i Funduszy przedstawił podjęte już działania i dalsze plany związane
z uruchomieniem Ośrodka. W dalszej części Pani Agnieszka Zachacz i Pani Anna Kozłowska - Ferenc, pracownicy Ośrodka Adopcyjnego omówiły zagadnienia związane ze Spektrum Płodowego Zespołu Alkoholowego (FASD), co miało na celu podniesienie świadomości oraz poszerzenie wiedzy na temat tego zaburzenia. Uczestnicy szkolenia mogli zapoznać się
z definicją i specyfiką zachowań osób funkcjonujących z FASD, wspólnie omówiono również najczęściej powtarzane mity dotyczące tego zaburzenia.

W kolejnym dniu Pani Jolanta Zarówna, Kierownik Ośrodka Adopcyjnego wraz z pracownikami przybliżyła specyfikę pracy oraz zadań realizowanych w ramach oddziału. Szkolenie spotkało się z dużym zainteresowaniem, pobudziło tematy do dyskusji, co oznacza, iż propagowanie wiedzy na temat zagadnień związanych z adopcją oraz FASD jest ważne, potrzebne i warto zachęcać osoby, które mają wiedzę w tych obszarach do dzielenia się rzetelnymi informacjami. 

Pomóż sobie i dziecku w czasie adaptacji do przedszkola

Utworzono: 02 wrzesień 2025

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę podpowiada, jak łagodnie przeprowadzić dziecko przez początek przedszkolnej przygody. Artykuł zawiera praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania emocjonalnego, codziennych rytuałów, komunikacji z dzieckiem i współpracy z placówką. To wartościowe źródło wsparcia dla rodziców, którzy chcą pomóc dziecku oswoić zmiany i poczuć się bezpiecznie w nowym środowisku.

Całość znajdziesz tutaj: FDDS – Adaptacja do przedszkola (LINK: https://fdds.pl/o-fundacji/co-nowego-w-fundacji/jak-wspierac-dziecko-w-adaptacji-do-przedszkola-praktyczne-wskazowki-dla-rodzicow.html)